PRAWO

"Becikowe" dla rodziców adopcyjnych

Z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1.000 zł na jedno dziecko. Jednorazowa zapomoga przysługuje:

1)     matce lub ojcu dziecka,

2)     opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka - niezależnie od wysokości dochodów.

Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego - w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania. 

Podział urlopu macierzyńskiego pomiędzy rodziców adopcyjnych

W zakresie korzystania z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego obowiązują takie same zasady podziału urlopu, jak w przypadku urlopu macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka (art. 183 §1 w zw. z art. 180 §5-7 i art. 180¹ §2 Kodeksu pracy).

Dotyczy to oczywiście tylko sytuacji, w której dziecko przysposobiło małżeństwo. Oznacza to, że mężczyzna (małżonek) może wykorzystać urlop z tytułu przysposobienia dziecka dopiero po wykorzystaniu przez żonę 14 tygodni tego urlopu.  

Opinia o postępowaniu o przysposobienie w przypadku tzw. zrzeczenia się władzy rodzicielskiej

Zgodnie z art. 119¹ §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej jako k.r.o.), rodzice mogą przed sądem opiekuńczym wyrazić zgodę na przysposobienie swego dziecka w przyszłości bez wskazania osoby przysposabiającego. Jest to tzw. zrzeczenie się władzy rodzicielskiej albo zgoda blankietowa lub anonimowa. Adopcję dokonaną na podstawie zrzeczenia można również określić, jako adopcję bez wskazania. Wyrażoną zgodę rodzicie biologiczni dziecka mogą odwołać przez oświadczenie złożone przed sądem opiekuńczym, nie później jednak niż przed wszczęciem sprawy o przysposobienie.  Przez wszczęcie sprawy o przysposobienie należy rozumieć złożenie wniosku o przysposobienie bezpośrednio w sądzie lub nadanie go
w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (liczy się więc data stempla pocztowego).

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej – postępowanie adopcyjne – mały komentarz

W dniu 9 czerwca 2011 r. została uchwalona przez Sejm ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (druk nr 3378)

Postępowanie adopcyjne zostało uregulowane w art. 154 – 175 ustawy. Nadal prowadzenie procedur przysposobienia stanowi wyłączną kompetencję ośrodka adopcyjnego. Ośrodek adopcyjny będzie prowadził samorząd województwa lub podmiot, któremu samorząd województwa zleci realizację tego zadania na okres co najmniej 5 lat. Całkowitą nowością jest, iż działalność ośrodków adopcyjnych jest nieodpłatna. W dotychczasowym stanie prawnym tylko ośrodki publiczne działały bezpłatnie. Jedynie za szkolenie kandydaci do przysposobienia dziecka będą ponosić koszty w wysokości nie wyższej niż 150% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Opinia w sprawie ustalenia ośrodka adopcyjno - opiekuńczego uprawnionego do prowadzenia procedur przysposobienia

Opinia stwierdza, iż inny ośrodek może zakwalifikować dziecko do przysposobienia, inny dokonać szkolenia kandydatów na rodziców, inny jeszcze odebrać zgłoszenie się rodziców adopcyjnych oraz przeprowadzić przysposobienia dziecka.

Opinia w sprawie wyrażania zgody przez rodziców biologicznych na rodziców zastępczych

Wniosek rodziców biologicznych do sądu opiekuńczego o udzielenie im pomocy, np. poprzez umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, będzie uznawany za równoważny ze zgodą na umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej. Inicjatorami tego postępowania są rodzice, gdyż to oni składają wniosek
i proszą o pomoc. W sytuacji, gdy będą zaniedbywać dziecko i o pomoc się nie zwrócą, sąd z urzędu przeprowadzi postępowanie, które może zakończyć się umieszczeniem dziecka w rodzinie zastępczej. Nie będzie tu już potrzebna zgoda rodziców biologicznych.

Opinia w sprawie urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego dla rodziców adopcyjnych

Zgodnie z art. 183 §1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94, z późn. zmianami) - dalej jako „Kodeks pracy”: „Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego

Opinia w sprawie sytuacji prawnej dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych

Zastępczy charakter rodziny publicznoprawnej uregulowanej w art. 72-79 oznacza, że rodzina ta tylko tymczasowo i w sposób fakultatywny jest przewidziana do wypełniania ról rodzicielskich i wychowawczych” (tak W. Maciejko, Ustawa o pomocy społecznej Komentarz, str. 336, wyd. 3 LexisNexis, Warszawa 2010 r.).

Z powyższego wynika zatem, iż rodzina zastępcza pełni funkcje rodzicielstwa tymczasowego do czasu uregulowania sytuacji prawnej dziecka, tj. pozbawienia władzy rodzicielskiej jego rodziców bądź powrotu dziecka do rodziny naturalnej.
W sytuacji zatem, gdy rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej zostaną pozbawieni władzy rodzicielskiej (umieszczenie w rodzinie zastępczej jest bowiem środkiem ograniczenia władzy rodzicielskiej rodziców bądź rozwiązaniem tymczasowym w przypadku porzucenia dziecka do czasu uregulowania jego sytuacji życiowej), obowiązkowe jest zawiadomienie ośrodka adopcyjno – opiekuńczego.

Opinia prawna w sprawie dostępu przez ośrodek adopcyjno – opiekuńczy
do dokumentacji medycznej małoletniego

Do zadań ośrodka należy między innymi współpraca z dyrektorem placówki rodzinnej w sporządzaniu okresowej oceny sytuacji dziecka umieszczonego
w danej placówce (§4 ust. 11 rozporządzenia wskazanego powyżej).
Ośrodek realizuje to zadanie, w oparciu o między innymi analizę dokumentów świadczących o stanie zdrowia dziecka